Terwijl we nog middenin de verschuiving zitten van vindbaar zijn in Google naar geciteerd worden door AI, is de volgende grote verschuiving al begonnen. Stil, in de dagelijkse zoekgewoonten van miljoenen mensen. AI gaat van ‘antwoorden geven’ aan de gebruiker naar ‘taken uitvoeren’ voor de gebruiker. En dat verandert alles aan hoe zichtbaarheid werkt.
Van zoeken naar doen
De huidige generatie AI-zoekmachines beantwoordt vragen. Je typt iets, je krijgt een samenvatting, soms met bronnen. Dat is al een grote stap ten opzichte van een lijst blauwe links in Google, maar het is in essentie nog steeds reactief.
AI-agents zijn anders. Je geeft ze een doel, ze breken het op in stappen, voeren die stappen zelfstandig uit en rapporteren het resultaat aan je terug: 'Zoek drie leveranciers van zakelijke trainingen in Utrecht, vergelijk hun aanbod en stuur me een overzicht.' Dat is geen zoekopdracht meer, dat is een taak. En AI-agents voeren die taak uit zonder dat jij elke stap aanstuurt.
Dat heeft directe gevolgen voor zichtbaarheid. Een agent die research doet voor een gebruiker, selecteert bronnen op basis van betrouwbaarheid, controleerbare feiten en consistentie. Hij heeft geen geduld voor omhaal, geen interesse in je brand story als die zijn taak vertraagt. Hij wil data: specifiek, verifieerbaar, snel te verwerken.
Organisaties die nu al investeren in gestructureerde content, consistente entiteiten en informatie die door machines gelezen kan worden, zijn straks de bronnen waar AI-agents naartoe gaan. Behoort jouw merk daar niet toe? Dan word je overgeslagen en niet genoemd.
Multimodale zoekopdrachten
Tegelijkertijd verandert ook de vorm van zoekopdrachten. Niet alleen tekst, maar afbeeldingen, spraak, video en combinaties daarvan. Iemand fotografeert een product en vraagt: 'Waar kan ik iets soortgelijks kopen, maar duurzamer?' Iemand stuurt een schermafbeelding van een website en vraagt: 'Wat doen deze mensen precies?'
Dat stelt nieuwe eisen aan hoe je informatie aanbiedt. Alt-teksten op afbeeldingen zijn al jaren een best practice voor toegankelijkheid en SEO. Voor multimodaal zoeken worden ze nog belangrijker: ze zijn de brug tussen wat AI ziet en wat AI begrijpt. Hetzelfde geldt voor transcripties van video's, beschrijvingen van infographics, en gestructureerde metadata bij elk stuk content.
Een vuistregel: als een persoon jouw content volledig zou kunnen begrijpen op basis van de tekst alleen, scoort die content ook goed in multimodaal zoeken. Dat moet je ontwerpprincipe zijn.
llms.txt: een brief aan AI
Er is een opkomend protocol dat de moeite waard is om nu al van te weten: llms.txt. Naar analogie van robots.txt - het bestand waarmee websites zoekmachines instrueren wat ze wel en niet mogen indexeren - is llms.txt een bestand waarmee je AI-systemen direct vertelt wie je bent, wat je doet en wat de beste bronnen zijn om meer over je te leren.
llms.txt is een voorstel voor een markdownbestand op je website, meestal op /llms.txt, waarmee je AI-systemen op een compacte manier uitlegt wat de belangrijkste content van je site is. Het idee is dat een LLM sneller begrijpt welke pagina’s, documenten en onderwerpen relevant zijn, vooral wanneer een gebruiker een vraag stelt. In plaats van dat AI je website moet interpreteren, geef je AI een gestructureerde samenvatting die je zelf controleert. Naam, missie, kernactiviteiten, meest gezaghebbende pagina's, wie de experts zijn. Beknopt, machineleesbaar, direct.
Realiseer je alleen wel dat llms.txt geen vervanging is voor goede SEO, structured data of een sitemap. Het is ook geen garantie dat AI-systemen je site anders gaan verwerken; de huidige adoptie is nog beperkt en de praktijk is nog in ontwikkeling. Zie llms.txt daarom vooral als een extra, experimentele laag voor AI-zichtbaarheid.
llms.txt wordt echter wél steeds breder ondersteund - en dat is ook wat het interessant maakt. Early adopters bouwen een voorsprong op. En het implementeren kost weinig: het is een tekstbestand van een paar honderd woorden.
Je kunt AI goed gebruiken om een eerste versie van llms.txt op te stellen. Laat AI eerst je belangrijkste pagina’s samenvatten, groepeer die per onderwerp en vraag vervolgens om een compacte markdown-structuur met een heldere H1, korte samenvatting en gelinkte secties. Controleer daarna altijd handmatig of de gekozen pagina’s echt de kern van je website vertegenwoordigen en of de beschrijvingen kloppen.
Wat er niet verandert
Te midden van alle verschuivingen is er iets dat constant blijft. AI-systemen, hoe geavanceerd ook, zijn geïntegreerde systemen die bouwen op wat mensen hebben geschreven, gedocumenteerd en beoordeeld. De bron van hun kennis is menselijke expertise. En de maatstaf voor kwaliteit is of die expertise echt, specifiek en controleerbaar is.
Dit betekent dat de tijdloze principes van goede communicatie nog altijd de kern zijn van GEO (Generative Engine Optimization; gestructeerd werken aan het geciteerd worden door AI-assistenten):
- Weet wie je bent.
- Wees consistent in hoe je dat zegt.
- Onderbouw je claims.
- Praat over wat je echt weet.
- Laat anderen bevestigen wat jij beweert.
Organisaties die dit goed doen, waren al geloofwaardig vóór AI-zoekmachines bestonden. GEO helpt ze die geloofwaardigheid zichtbaar te maken in een nieuw systeem.
Organisaties die dit niet goed doen, kunnen met technische trucjes tijdelijk zichtbaarheid kopen. Maar AI-systemen worden continu slimmer in het onderscheiden van signalen en ruis. De kortetermijntruc werkt steeds korter.
De vraag is niet óf, maar wanneer
Sommige marketeers wachten af. Ze willen zien of GEO echt aanslaat voordat ze er tijd in investeren. Dat is een begrijpelijke reactie - elke nieuwe discipline claimt de toekomst te zijn, en niet elke claim klopt.
Maar de data laat weinig ruimte voor twijfel. Het percentage zoekopdrachten dat eindigt zonder klik op een website groeit al jaren. AI-antwoorden nemen een steeds groter deel van de informatiebehoefte af. Gebruikers starten steeds vaker hun zoektocht in ChatGPT, Perplexity of een ingebouwde AI-assistent in plaats van Google. En als ze Google al gebruiken, dan vertrouwen ze steeds vaker op het AI-gegenereerde antwoord.
De vraag is niet óf dit de manier wordt waarop mensen informatie vinden. De vraag is of jouw organisatie er klaar voor is als het zo ver is.
De organisaties die nu bouwen aan hun GEO-fundament - consistente entiteiten, citeerbare content, externe autoriteit - hebben straks een voorsprong die moeilijk in te halen is.
Dat is het enige echte voordeel in een wereld die continu verandert: al bezig zijn terwijl anderen nog nadenken of ze moeten beginnen.